Voorzetsels - die Präpositionen / Verhältniswörter
Toepassing keuzevoorzetels in het kort:
Keuzevoorzetsel i.c.m. een tijdsbepaling of een 'zich bevinden' / toestand --> Dativ
Keuzevoorzetsel i.c.m. beweging ergens naartoe / verandering van toestand --> Akkusativ
Keuzevoorzetsel en voorgaande twee regels niet van toepassing --> 7/2-regel
7/2-regel: 'auf' en 'über' --> Akkusativ; overige 7 keuzevoorzetsels --> Dativ

Hulpmiddelen en oefeningen:
- Bijles Duits: uitlegvideo en oefeningen over vaste voorzetels (zie les 21)
- Bijles Duits: uitlegvideo en oefeningen over keuzevoorzetels (zie les 23)
- Zelfgemaakte Sporcle-quiz (meerkeuze): koppel de voorzetsels aan de naamval(len)


Meest voorkomende voorzetels behorende bij: der Dativ
Duits Nederlands
mit
met
nach
naar, na
bei
bij
seit
sinds
von
van
zu
naar
aus
uit
außer behalve
entgegen
tegemoet
gegenüber
tegenover

Opmerking:
- een zelfstandig naamwoord krijgt in meervoudsvorm in de Dativ +n
- von betekent in een lijdende zin 'door'


Meest voorkomende voorzetels behorende bij: der Akkusativ
Duits Nederlands
durch
door
für voor
ohne
zonder
um
om
bis
tot
gegen
tegen
entlang
langs

Opmerking:
- entlang wordt meestal achter het zelfstandig naamwoord of persoonlijk voornaamwoord geplaatst en is dan dus een 'achterzetsel'


Keuzevoorzetels (der Dativ oder der Akkusativ)
Duits Nederlands
an
aan, op (, naar, bij)
auf
op
hinter
achter
in
in, naar, over
neben
naast
über
over, boven
unter
onder
vor
voor, geleden
zwischen
tussen


'Der Genitiv' in het kort:
- Toepassen tussen twee zelfstandige naamwoorden wanneer de eerste ten opzichte van de tweede een bezit, onderdeel of eigenschap is
- Bij mannelijk en onzijdig krijgt het tweede zelfstandige naamwoord +s of +es (zie volgende regels)
- Woord van één lettergreep: +es, woord van meerdere lettergrepen: +s
- Samengestelde woord: +es of +s kan allebei
- Woord dat eindigt op een 's'-klank krijgt omwille van de uitspraak +es

Meest voorkomende voorzetels behorende bij: der Genitiv
Duits Nederlands
außerhalb buiten
einschließlich inclusief
innerhalb binnen
mittels door middel van
statt in plaats van
trotz ondanks
während tijdens
wegen vanwege

Hulpmiddelen en oefeningen:
Bijles Duits: uitlegvideo en oefeningen m.b.t. voorzetsels behorende bij 'der Genitiv' (zie les 33)


Hulpmiddelen en oefeningen:
- Zelfgemaakte Sporcle-quiz (typ): oefen voorzetsels Duits-Nederlands
- Zelfgemaakte Sporcle-quiz (typ): oefen voorzetsels Nederlands-Duits


'Nach / zu / in' als vertaling van het Nederlandse voorzetel 'naar'


nach:
- bij richtingen
- bij aardrijkskundige namen zonder lidwoord
- vaste uitdrukking: nach Hause ('naar huis')

zu:
- bij personen en dingen
- vaste uitdrukking: zu Hause ('thuis')

in:
- bij landen met lidwoord
- bij vaste combinaties (zoals: in die Schule/Klasse/Kirche/Disco, ins Theater/Konzert/Museum/Bett/Kino)

verschil 'zu' en 'in':
zu --> in de richting van
in --> daadwerkelijk naar binnen gaan

Bijles Duits: uitlegvideo en oefeningen (zie les 22)


'Vor / für' als vertaling van het Nederlandse voorzetel 'voor'


vor:
- bij plaatsbepaling
- bij kloktijden
- bij tijdsbepaling (als tegenstelling van 'na')

für:
- in de overige gevallen

Bijles Duits: uitlegvideo en oefeningen (zie les 24)


'An / auf' als vertaling van het Nederlandse voorzetel 'op'


an:
- bij tijdsbepaling

auf:
- in de overige gevallen (vaak plaatsbepaling)

Bijles Duits: uitlegvideo en oefeningen (zie les 25)


'In / nach / über' als vertaling van het Nederlandse voorzetel 'over'


in:
- bij tijdsbepaling

nach:
- bij kloktijden

über:
- in de overige gevallen


Bijles Duits: uitlegvideo en oefeningen (zie les 26)